از متون کتابهای آسمانی و روایات اسلامی چنین بر می آید که آخر الزمان دوره ای پُر از فتنه های سخت و تلخ است و کمتر کسی از شرّ آنها در امان می ماند.

معانی فتنه

واژۀ «فتنه» در آیات قرآنی و روایات اسلامی، در معانی و مصادیق گوناگونی، مانند آزمایش، گرفتاری، گمراهی، اختلاف و جنگ، به کار رفته است.

ریشۀ فتنه ها...........

 

پرهیز از فتنه ها

پیامبران و جانشینان ایشان، برای گرفتارنشدن مؤمنان در گرداب فتنه ها و در امان ماندن از شرّشان، راهنماییها و سفارشهای ارزشمندی فرموده اند که ما به برخی از آنها اشاره می کنیم.

ارطاة بن منذر می گوید: چنین به من رسیده است که رسول خدا(صلّی الله علیه و آله) در بارۀ فتنۀ چهارم فرمود:

در آن فتنه، مردم به سوی کافرشدن پیش می روند. پس در آن روز،

مؤمن کسی است که در خانه اش بنشیند و کافر کسی است که

شمشیرش را بر کشد و خون برادر و خون همسایه اش را بریزد(1).

ا. الفتن، ص ٩٣، جزء 2، ح 366.

امام علی(علیه السلام) فرمود:

در فتنه مانند بچّۀ شتر باش؛ نه پشتی دارد که سوارش شوند

و نه شیری که بدوشندش(2).

2. ترجمه و شرح نهج البلاغة، ص 1088، حکمتها، ش 1، با تصرّف در ترجمه.

فتنه های مبارک

هرچند فتنه در اصل پدیده ای ناپسند و زیانبار است؛ فتنه های آخر الزمان، با صرف نظر از سختیها و تلخیهایشان، نتایج ارزشمندی را در پی دارند و سبب افشای ماهیّت منافقان، نابودی حکومت زورگویان و در هم ریختن بساط تباهکاران شده و در پایان، با ظهور امام مهدی(علیه السلام) و رفع فتنه ها، کام مؤمنان شیرین می شود.

امام علی(علیه السلام) می فرماید:

در آخر الزمان فتنه را ناپسند مدارید؛

زیرا بی گمان، فتنه منافقان را نابود می کند(3).

3. کنز العمّال، ج 11، ص 189، ح 31170.

امام صادق(علیه السلام) فرمود:

فتنه را آرزو کنید که در آن نابودیِ زورگویان

و پاکیِ زمین از تباهکاران است(4).

4. تنبیه الخواطر، جزء 2، ص 87.

 

فتنه های خطرناک

در آخرالزمان، هر چه به زمان ظهور امام مهدی(علیه السلام)نزدیکتر می شویم، فتنه ها سخت تر و زیانبارتر می شوند.

رسول خدا(صلّی الله علیه و آله) می فرماید:

بی گمان، پیشِ رویِ زمان ظهور، فتنه هایی اند که گویا مانند

پاره های شبِ تیره اند. مرد در آن فتنه ها صبح می کند در حالی

که مؤمن است، و شب می کند در حالی کافر است، و شب می کند

در حالی که مؤمن است و صبح می کند در حالی که کافر است...(5).

5. الفتن، ص ٢۵، جزء 1، ح 65 .

نیز از آن بزرگوار روایت شده است:     

بی گمان، پس از من امّتم را فتنه هایی فرا می گیرند

که در آنها قلب مرد می میرد، چنان که بدنش خواهد مرد(6).

6. الفتن، ص ٣٧، جزء 1، ح 111 .

 

فتنه های گوناگون.........

 

فتنۀ شرقی........

 

فتنۀ غربی.........

 

فتنۀ مکّه و مدینه.......

 

فتنۀ یمن.........

 

فتنۀ فلسطین........

 

فتنۀ شام.............

فتنه های خطرناک

فتنه های گوناگون.........

فتنۀ شرقی........

 

فتنۀ غربی.........

فتنۀ مکّه و مدینه.......

فتنۀ یمن.........

 

 

فتنۀ شام.............

 

فتنۀ دجّال..........

 

فتنه در عراق

بر اساس روایات اسلامی فتنه ها در عراق گسترده بوده و فتنه انگیزان، از  نقاط دور و نزدیک جهان، این سرزمین را به آشوب می کشند.

امام صادق(علیه السلام) به گروهی از مردم کوفه که نزد آن بزرگوار بودند، فرمود:

... فتنه ها از هر سو بر شما سایه می افکنند...(7).

7. الإرشاد، ج 2، ص 369.

فتنه در ری

بروز فتنه در ری (تهران کنونی) در دورۀ آخرالزمان از نشانه های مهمّ ظهور امام مهدی(علیه السلام) بوده و از چنان اهمّیّتی برخوردار می باشد که امام صادق(علیه السلام) آن را در کنار قیام خراسانی در مشرق (چین)، قیام سفیانی در مغرب (شام) و قیام یمانی در یمن  قرار داده است:

... خروج پرچمی از مشرق و پرچمی از مغرب و فتنه ای که بر اهل زوراء (تهران)

سایه می افکند و خروج مردی از فرزندان عمویم زید در یمن

و غارت شدن پردۀ خانۀ خدا...(8).

8 . فلا ح السائل، ص 9 - 308، ب 19، ح 40.

امام علی(علیه السلام)، در بارۀ اوضاع ری در دورۀ آخرالزمان، می فرماید:

... بی گمان، «ری» شهری است که به وسیلۀ ساکنان خود به آشوب

کشیده می شود و فتنه ای ناشنوا(9) در آن ماندگار است...(10).

9. فتنۀ ناشنوا آشوبی است که در آن، افراد فتنه گر و فتنه زده به سخن خیرخواهان گوش فرا نمی دهند و کسی به داد کسی نمی رسد.

10. الفتوح، ج 2، ص 80 (برای آگاهی از متن کامل این روایت، به مبحث «ری، شهری پُرحادثه، ری در آخرالزمان»، نگاه کنید).